Không chắc chắn

Chào các bạn,

Thử thách lớn nhất, và cũng là sự thật phủ phàng nhất, cho các sinh viên bắt đầu bước vào đời sống thật ngoài gia đình và học đường là sự không chắc chắn của đời sống (uncertainty). Hồi nhỏ ta được giáo dục với chắc chắn 100%. 2 cộng với 2 là 4, không thể khác hơn được. Học hết lớp 8 thì lên lớp 9 và 3 năm sau đó nữa là xong lớn 12. Nếu đừng lười học quá đáng, thì tiến tình xong trung học, lên đại học, xong cử nhân rất chắc chắn. Gần như là 100%.

Nhưng rồi em biết yêu, và em tưởng tình yêu như núi Thái Sơn. Nhưng rất sớm em nhận ra tình yêu như cánh chim lang bạt, vỗ cánh bay xa.

Học xong em tưởng có công việc đợi chờ em, nhưng tìm hoài chẳng thấy công việc.

Rồi em có được công việc tiếp thị mỹ phẩm trong khi em tốt nghiệp cử nhân vật lý.

Mới có công việc được một năm, vừa quen việc, thì công ty lại phải sa thải người vì l‎ý do kinh tế. Cùng với cả trăm nhân viên khác của công ty, em mất việc.

Rồi những cuộc tình đến, và đi, và mỗi lần như thế em càng thêm thất vọng và sợ hãi.

Nói chung là như thế. Cuộc đời có nhiều bất trắc, tai nạn, bệnh hoạn… những điều bất ngờ làm cho toan tính của ta thành sai lạc và đổ vỡ. Và đây là điều khó nhất cho mỗi người chúng ta chấp nhận. Những bất ngờ trong đời, những bất trắc của tương lai, làm chúng ta lo lắng, bực bội và stress cả đời.

Và dù đã gặp biết bao nhiêu bất ngờ, chúng ta vẫn cứ kế hoạch mọi chuyện với khái niệm chắc chắn, nếu có bất ngờ nào làm hỏng kế hoạch, thì ta stress.

Nói chung là tương lai luôn luôn có cái gì đó đe dọa tình yêu, sức khỏe, gia đình, công danh cùa ta.

Chính vì vậy mà người ta thường nói cuộc đời là một dòng sông, và chẳng ai nói cuộc đời là một xa lộ cả. Xa lộ thì thường thẳng tắp trơn tru, ít có bất ngờ. Nhưng dòng sông thì chẳng nói được, dòng sông luôn thay đổi tùy theo thế đất và tùy theo thời tiết.

Cứ như là kế toán viên đi học luật. Kế toán thì đâu vào đó rất chắc chắn. Hai bên credit và debit phải bằng nhau, mất quân bình một xu thì biết ngay. Các con số luôn phải được chứng mình rất rõ, không mù mờ được. Đến khi học làm luật sư thì điều gì cũng không chắc. Vụ này ra tòa thắng không ? Ờ, thì khá chắc ăn, nhưng không bảo đảm được 100%. Nhưng không phải hắn sai 100% sao? Thì quan điểm của mình là vậy, ông tòa đồng ‎ với mình hay không lại là chuyện khác… Cho nên kế toán viên đi học luật rất stress vì kiểu nói chuyện nửa nạc nửa mỡ của luật sư.

Nhưng cuộc đời thật là như vậy. Thường chẳng có gì là chắc chắn cho ta cả. Cho nên ta phải nắm vững được điểm này—chẳng có gì trên đời là chắc chắn—để khi mất mát xảy ra ta không bị stress—bố qua đời, vợ chồng ly dị, cuộc tình bỏ đi, mất công việc tốt, kinh doanh thua lỗ–và khi có mất mát xảy ra ta sẵn sàng thay đổi kế hoạch cho hợp với tình trạng mới.

Cuộc đời là một dòng sông. Dòng sông là nước. Mà nước thì không thể chắc chắn và bạn không thể đứng vững trên nước được. Bạn chỉ có thể bơi lội, ngụp lặn trong đó. Bơi theo dòng, theo thế nước.

Chúc các bạn một ngày bơi lội.

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

4 Responses

  1. Chào các bạn!

    Nhân ngẫu hứng bài viết của anh Hoành, thêm vào đó được ăn chuối hoài, tôi mạo muội đóng góp một ít ý thô thiển của mình hầu vun bồi thêm cho vườn chuối mỗi ngày một thêm…..nhiều chuối.

    Thưa các bạn, nếu “Cuộc đời là một dòng sông. Dòng sông là nước. Thì nước thì không thể chắc chắn và bạn không thể đứng vững trên nước được. Bạn chỉ có thể bơi lội, ngụp lặn trong đó,” thì bạn hãy là một giọt nước. Chỉ khi nào bạn đắc thủ được những đặc tính của NƯỚC, lúc đó những vấn nạn trên cỏi đời nầy sẽ không còn là trở lực đối với bạn nữa.

    Lão Tử, một hiền triết Trung Hoa tác giả “Đạo Đức Kinh,” sinh trong thời Bách Gia Chư Tử và Chiến Quốc thuộc thế kỷ Thứ Tư TCN, đã có đề cập đến đặc tính của nước khi so sánh Đạo (nhất Âm nhất Dương chi vị Đạo) theo ông và cách ứng xử của Nước như sau:
    “Tao and The Way of Water: The highest excellence is like (that of) water. The excellence of water appears in its benefiting all things, and in its occupying, without striving (to the contrary), the low place which all men dislike. Hence (its way) is near to (that of) the Dao.”
    Tạm dịch:
    “Đạo và Cách Ứng Xử của Nước: Tuyệt vời nhất hãy như nước. Sự huyền diệu của nước hiển lộ ơn ích đến mọi loài, và sự chiếm hữu của nó mà không cần phấn đấu (ngược lại), cái chỗ thấp mà mọi người đều không thích. Do đó (cách ứng xử của nó) thì gần với Đạo.”
    Nước là một thành phần rất quan trọng trong Tứ Đại (theo Phật Giáo) bao gồm “Đất, Nước, Gió, và Lửa” trong vũ trụ.
    Thái Công Tụng viết: [“Nước tượng trưng cho sự vô thường: dòng nước thay đôi liên tục vì giọt nước này tiếp nối giọt nước kia, tạo thành dòng chảy. Tâm của ta cũng vô thường như dòng sông nghĩa là chuyển động tiếp nối, khi vui khi buồn, khi nghĩ đến quá khứ, lúc nghĩ đến tương lai. Sự lưu chuyển của tâm ta như nước chảy không ngừng. Khổng Tử thấy dòng nước lững lờ trôi cùng năm tháng: thị giả như tư phù, bất xả trú dạ ( Luận -ngữ, IX, 16 ): cứ chảy hoài như vậy, đêm ngày không bao giờ ngừng.

    Nước tượng trưng cho sự vô trụ; nó không vướng mắc mà cứ lững lờ chảy, biết buông xả, không chấp trách.

    Nước tượng trưng cho sự vô ngã, vì nó khiêm tốn, nó nhận mọi ô nhiễm.
    Chính vì vậy mà Đức Phật cũng dùng biểu tượng nước để khuyên người con như sau:
    “ Này Rahula! Con hãy học cách hành-xử của Nước. Dù người ta có đổ xuống nước những chất thơm-tho, đẹp-đẽ hoặc giặt-rửa trong nước những thứ dơ-bẩn, hôi-hám, thì không phải vì thế mà nước bị vướng-mắc, tự-hào hay cảm thấy oán-hờn và tủi nhục. Vì sao? Tại vì Nước là Thủy-đại, có dung-tích rộng lớn, có khả-năng lưu-chuyển, có thể tiếp-nhận và chuyển-hoá tất cả những gì đã tiếp-nhận. Nếu tâm con cũng rộng lớn, bao-la vô-lượng như nước, thì con cũng có thể tiếp-nhận và chuyển-hoá tất cả mọi bất-công oan-ức và những thứ ấy sẽ không thể làm cho con đau-khổ và buồn-tủi”].
    Tại Sao chúng ta hãy như là giọt nước?
    Thứ nhất: Trong điều kiện bình thường, nước có đặc tính vật lý là chiếm hữu chỗ thấp nhất vô tình lại là vua của trăm hang (Lão Tử) thể hiện đức khiêm tốn và nhẫn nhục của mình.
    Thứ hai: Trong điều kiện lạnh lẻo khắc nghiệt, nước đông đặc như đá để chống lại hoàn cảnh xung quanh thể hiện sự quyết tâm, chịu đựng và phấn đấu đối với nghịch cảnh.
    Thứ ba: Trong điều kiện gặp nghịch cảnh nóng bức quá sức, nước bốc hơi biến dạng (thăng hoa) để một ngày nào đó trở lại qua hình thức của những giọt sương, những hoa tuyết hay là những giọt mưa. Đặc tính nầy thể hiện đức linh động, thích ứng, và bảo toàn bản chất khi đối diện những nghịch cảnh hầu như không còn lối thoát.
    Bởi vì cuộc đời là một dòng sông, cho nên là hành giả của tư duy tích cực, hằng ngày chúng ta phải cố gắng tu trì tôi luyện những đức tính của nước sao cho những đức tính nầy trở thành bản năng của chúng ta. Được như vậy thì ta là phân tử của dòng sông và giòng sông là tập hợp của ta.
    Xét cho cùng chúng sinh đồng bản thể đều có Phật tánh. Chỉ vì cái Tâm phân biệt khiến cho giọt nước không còn có thể về và hòa hợp giòng sông. Thiện tai! Thiện tai!

    • Căm ơn Phi Long. Mình cũng vừa nói đến chuyện nước đây và nhiều lần trước đó.

      Nhưng trong ngữ cảnh này, “ta là nước của dòng sông” rất khó chuyển tải ý “sống uyển chuyển với các thay đổi ở đời” bằng hình ảnh. Con cá (hay người ta) bơi lội theo thế nước thì diễn đạt sự uyển chuyễn rõ ràng và cụ thể hơn.

  2. Cảm ơn bài viết của anh Hoành và những giảng giải về NƯỚC rất hay của bạn FILONG! Tôi mới đọc qua một lần, nhưng chắc chắn là tôi phải đọc lại nhiều lần nữa.
    Quả là: “Thượng thiện nhược thủy”. Và: “Quân tử tính như thủy”.

  3. Ha ha … em đặt tên 1 đứa là “Cá” – với bài này của anh thì nó tha hồ ngụp lặn và em chẳng nên lo lắng nhiều làm gì!🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: