Những chuyện tình hoa

 

‘’Những đồi hoa sim ôi những đồi hoa sim, tím chiều hoang biền biệt…’’

Màu hoa sim tím, màu hoa tim vỡ hồng thắm, màu hoa huệ trắng trinh nguyên… Bao nhiêu màu hoa đã đi vào câu thơ, câu ca tự nhiên như sự hòa quyện tình yêu cho những nốt nhạc không lời mà nói nhiều hơn chính nó.

Khi nhà thơ Hữu Loan viết bài thơ ‘’Màu tím hoa sim’’, có thể ông không ngờ được rằng tác phẩm của mình rồi sẽ tạo nên được cơn sóng lớn như thế đến nền nhạc trữ tình cho nước nhà khi liên tục sau đó có bao nhiêu bài hát về hoa sim được tạo nên nhờ tứ thơ tuyệt vời ấy? Rồi lại đến Kiên Giang  – nhà thơ một đời lận đận với ‘’Hoa trắng thôi cài trên áo tím’’, và rồi nhà thơ bí ẩn T.T.Kh chợt đến chợt đi để lại cho đàn thi ca ‘’Hai sắc hoa tigon’’ làm nức lòng bao thế hệ.

Hoa muôn đời vẫn là biểu tượng của sắc đẹp, và tình yêu. Chính nhờ đặc điểm tự nhiên mà nó đi vào thi ca như kim chỉ nam cho bao đời văn nghệ sĩ, làm nguồn cảm hứng bất tận cho những bậc tài nghệ lãng du. Và cũng là một sự trùng hợp ngẫu nhiên khi chủ đề hoa kết hợp với tình yêu đã làm nên những tượng đài nghệ thuật bất hủ khi bao bài thơ đẹp được ra đời, và sau này phổ nhạc thành những khúc tình ca gắn liền với hoa, làm ta yêu và nghe hoài không chán.

Những chuyện tình hoa xuất hiện trong các bài hát như ‘’Những đồi hoa sim’’ (nhạc Chinh Dzũng, thơ Hữu Loan), ‘’Chuyện tình hoa trắng’’ (nhạc Anh Bằng, thơ Kiên Giang) và ‘’Hai sắc hoa tigon’’ (thơ T.T.Kh, nhiều phiên bản nhạc) đã đi vào lòng người như những giai thoại trong làng nhạc trữ tình Việt Nam từ cách đây nhiều thập kỉ.

Bắt đầu từ màu tím hoa sim trong bài hát đầu tiên,

‘’Những đồi hoa sim ôi những đồi hoa sim
tím chiều hoang biền biệt
Vào chuyện ngày xưa nàng yêu
hoa sim tím khi còn tóc búi vai!
Mấy lúc xông pha ngoài trận tuyến
Ai hẹn được ngày về rồi một chiều mây bay
Từ nơi chiến trường đông bắc đó
lần ghé về thăm xóm hoàng hôn tắt sau đồi!’’

Có chút thay đổi về lời hát so với bài thơ gốc của Hữu Loan, nhưng vẫn là ý thơ kể chuyện người em gái nhỏ hậu phương yêu màu hoa sim tím. Chuyện tình hoa sim bắt đầu khi anh bộ đội yêu người em gái miền quê, lấy được em rồi lại phải lên đường ra chiến tuyến bảo vệ quê hương. Trong bài thơ gốc có đoạn:

‘’ Tôi người vệ quốc quân xa gia đình
Yêu nàng như yêu người người em gái.
Ngày hợp hôn nàng không đòi may áo mới
Tôi mặc đồ quân nhân
Đôi giày đinh bết bùn đất hành quân
Nàng cười xinh xinh
Bên anh chồng độc đáo
Tôi ở đơn vị về cưới nhau xong là đi’’

Anh vệ quốc quân xa gia đình, nhưng suốt những chặng đường dài chiến tuyến vẫn nhớ về người vợ bé nhỏ yêu sắc tím hoa sim. Tiếc thay cho người trong buổi chiến chinh:

‘’Một chiều rừng mưa được tin em gái mất
chiếc thuyền như vỡ đôi!
Phút cuối không nghe được em nói
không nhìn được một lần dù một lần đơn sơ
Để không chết người trai khói lửa
mà chết người em nhỏ hậu phương tuổi xuân thì’’

Và người trai trở về sau khói đạn ‘’nhìn đồi sim nay vắng người em thơ’’. Có bao nhiêu đớn đau cho nỗi lòng chinh nhân khi nhìn ‘’đồi sim tím chạy xa tít lan dần trong bóng tối’’, những nguyện ước bên nhau ngày xưa và cảnh khói lửa nơi hậu phương như ôm lấy tất lòng đơn côi của người ở lại.

‘’Khói buốt bên hương tàn nghi ngút
Trên mộ đầy cỏ vàng
Mà đường về thênh thang
Đồi sim vẫn còn trong lối cũ
Giờ thiếu người xưa ấy đồi hoang mới tiêu điều!’’

Cũng cùng một bối cảnh thời cuộc chiến loạn phân ly và tình yêu của đôi trẻ xa nhau như trong chuyện tình hoa sim, nhà thơ Kiên Giang viết nên một chuyện tình hoa với màu trắng trinh nguyên chứng thực một mối tình thơ của người con gái ở lại và người yêu đã mất.

’ Từ lúc giặc tràn qua xóm đạo
Anh làm chiến sĩ giữ quê hương
Giữ màu áo tím cành hoa trắng
Giữ cả trường xưa nóc giáo đường
Giặc chiếm lầu chuông xây ổ súng
Súng gầm vang đổ gạch nhà thờ
Anh gom gạch nát xây tường cũ
Chiếm lại lầu chuông nóc giáo đường

Nhưng rồi người trai anh hùng ấy
Ðã chết hiên ngang dưới bóng cờ
Chuông đổ ban chiều hồi vĩnh biệt
Tiễn anh ra khỏi cổng nhà thờ’’

‘’Chuyện tình hoa trắng’’ gắn liền với hình ảnh hồi chuông xóm đạo và hoa huệ trắng ẩn hiện chập chờn bên sắc áo tím của cô gái thơ ngây. Cả lời thơ và nhạc đều gợi đến một nỗi buồn của thời cuộc, người trai anh hùng bỏ thân mình vì quê hương và những người yêu dấu, để lại một người tình bé nhỏ bơ vơ. Hoa trắng một thời để cài lên áo tím người thương, nay người đi rồi lại cài lên nóc áo quan như chứng thực một cuộc tình trôi xa về miền sương khói.

‘’Xe tang đã khuất nẻo đời
Chuông nhà thờ khóc tiễn người ngàn thu
Chiều nay áo tím bơ vơ
Thương cành hoa trắng trên mộ người xưa’’

Khác với những cuộc tình buồn trong thời chiến nhuộm màu tang tóc, ‘’Hai sắc hoa tigon’’ lại là một chuyện tình hoa đặc biệt mang sắc lãng mạn, là lời tự tình của một người phụ nữ cho mối liên hệ tình cảm xưa cũ nồng ấm, thiết tha.

‘’Một mùa thu trước mỗi hoàng hôn
Nhặt cánh hoa rơi chẳng biết buồn
Nhuộm ánh trăng tà qua mái tóc
Tôi chờ người đến với yêu thương

Người ấy thướng hay vuốt tóc tôi
Thở dài khi thấy tôi hay cười
Bảo rằng hoa sáng như tim vỡ
Anh sợ tình ta cũng thế thôi’’

Bài hát ‘’Chuyện hoa tigon’’ hay còn tên gọi khác trùng với bài thơ nguyên bản ‘’Hai sắc hoa tigon’’ đã rút bớt lời trong bài thơ gốc,  do đó chưa chuyển tải hết tính thơ mộng vốn có của bài thơ. Nỗi đau của một người phụ nữ, vì dòng đời cuốn xoáy để lạc mất một mối tình xưa đẹp như mơ, và đến một khoảnh khắc chợt nhận ra tâm tình mình luôn quay về chốn cũ, nhớ thương chợt ùa về chất vấn một niềm đau.

‘’ Đâu biết lần đi một lỡ làng,
Dưới trời đau khổ chết yêu đương.
Người xa xăm quá ! – Tôi buồn lắm,
Trong một ngày vui pháo nhuộm đường…

Từ đấy, thu rồi, thu lại thu,
Lòng tôi còn giá đến bao giờ ?
Chồng tôi vẫn biết tôi thương nhớ…
Người ấy, cho nên vẫn hững hờ.’’

(Trích từ bài thơ nguyên bản)

Kết thúc buồn cho việc đánh rơi một mối tình dĩ vãng là sự tiếc nuối, quặn thắt trong lòng, và sự tự vấn cho một thuở dại khờ :

‘’Tôi nhớ lời người đã bảo tôi
Một mùa thu trước rất xa xôi..
Đến nay tôi hiểu thì tôi đã,
Làm lỡ tình duyên cũ mất rồi !

Nếu biết rằng tôi đã lấy chồng,
Trời ơi ! Người ấy có buồn không ?
Có thầm nghĩ tới loài hoa vỡ
Tựa trái tim phai, tựa máu hồng !’’

Những chuyện tình hoa ấy, đẹp lắm, thơ lắm nhưng đều váng vất một nỗi sầu cố cựu cho những ngang trái cuộc đời và tình duyên trắc trở. Ngẫu nhiên lướt qua  ba chuyện tình hoa sim, hoa tigon và hoa trắng, mới thấy thơ ca mình đã đánh động tâm hồn người đến mức nào, và thêm yêu dấu những khúc nhạc trữ tình say đắm của Việt Nam.

Mời các bạn nghe Những Đồi Hoa Sim, Chuyện Tình Hoa Trắng, và Hai Sắc Hoa Ti Gôn

Ngọc Vũ

(NHỮNG ĐỒI HOA SIM)


 
(CHUYỆN TÌNH HOA TRẮNG)


 
(HAI SẮC HOA TIGON)

7 Responses

  1. Chuyện hoa thì nhiều…vô thiên lủng.
    Cảm ơn NV với bài viết về hoa & nhạc.

    Coi bộ cạnh tranh với anh rất …giỏi đấy nhé!

  2. Cám ơn Ngọc Vũ, bài hát “Những đồi hoa sim” mình rất thích.

  3. Cảm ơn mọi người đã động viên, em sẽ ráng cạnh tranh với anh Can ”dữ dội” hơn nữa😛

    Em xin trả lời anh Hoành rằng hình như em là fan cuồng của nhạc Bolero a🙂 Những người quen thân với em từ từ rồi chắc cũng sẽ nói em tuổi 22 mà như bà cụ già 60 tuổi, dù kinh nghiệm đời thì còn quá là non nớt ^^ Em rất ít, và hầu như mù mờ nhạc trẻ hiện đại, nhưng nhạc xưa thì em nghe rất nhiều, đặc biệt là dòng nhạc tiền chiến Việt Nam. em hay nghe mọi người hỏi ”thích bolero hở,” nhưng cũng không hiểu rõ lắm thế nào mới là nhạc bolero, anh Hoành giải thích thêm giúp em với a!

    Ngày xưa em cũng ước mình trở thành ca sĩ, vì em hát cũng ..được được, nhưng rồi thời gian trôi và bao nhiêu thứ khác của cuộc sống cứ cuốn mình đi làm em không build up giấc mơ đó của mình được. Tuy nhiên trong thâm tâm em nếu có cơ hôị được quay lại sân khấu một ngày nào đó, (chắc chắn là sân khấu cho người thân và bạn bè), em sẽ hát nhạc bolero cho mọi người nghe và đem tình yêu của mình dành cho nó lan rộng🙂

    Cả nhà giữ sức khỏe a!

    • Hi Ngọc Vũ,

      Bolero là điệu nhạc của 3 bản nhạc này đó. Bản nào có nhip nhạc (trống) như vậy là Bolero. Bolero đến tử Cuba, nguyên gốc là nhạc Sapnish, được người Cuba thêm thắt thành nổi tiếng.

      Bolero nghe rất giống Rumba. Nhưng nếu em nghe tiếng trống thì sẽ hiểu sự khác biệt. Rumba cũng đến từ Cuba như Bolero. Cả hai đều là nhịp 4/4.

      Anh có cảm tưởng nhịp Bolero được sáng tạo từ đàn guitar, và nhịp Rumba được sáng tạo từ tiếng trống Bongo (trống gỡ bằng tay, nhỏ) và Conga (trống gõ bằng tay, lớn), vì nhịp Bolero rất tự nhiên với người đánh guitar và nhịp Rumba rát tự nhiên với người đánh trống conga/congo. (Hôi còn đi học anh làm trưởng ban nhạc nhảy đầm, chị Phượng là ca sí chính)

  4. Em cảm ơn anh Hoành đã giải thích thêm về nhạc bolero a, em sẽ còn giới thiệu tới ĐCN nhiều bài hát ở thể loại này hơn, hi vọng mọi người sẽ thích🙂

  5. thanks Vũ nữ về bài viết và những giai điệu bolero về hoa tuyệt vời này

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: