Học làm cha mẹ – Sứ mạng cao quý

Ths. Tâm lý Nguyễn Thị Tâm

Giám đốc Trung tâm Tư vấn  và Đào tạo tâm lý Hồn Việt

Khi có con, bậc làm Cha mẹ nào cũng mong ước và kỳ vọng ở con rất nhiều, vì con cha mẹ có thể hy sinh nhiều thứ, nhưng thương con, không chỉ lo cho con ăn mặc – Dạy con nên người mới là thành tựu cao nhất, là mục đích tối thượng mà cha mẹ cần hòan thành.

Giáo dục con là một sứ mạng cao quý của cha mẹ, và cũng là một nghệ thuật !

Chương trình « Phương pháp giáo dục con thời hiện đại » của Trung tâm ứng dụng tâm lý Hồn Việt là cơ hội để bậc làm cha mẹ được tiếp cận  và ứng dụng các học thuyết tâm lý  trong việc thấu hiểu đặc điểm tâm lý theo từng lứa tuổi của con trẻ.

Phương pháp giáo dục con của cha mẹ là yếu tố quyết định cho hình ảnh nhân cách và sự thành công của con trong tương lai. « Nữa đầu cuộc đời là để tạo ra những thói quen, và nữa phần đời còn lại là để sống với những thói quen đó » Aristos.

Dạy con cũng phải học

Khi tư vấn cho một người cha, tôi nói anh cần phải tham gia lớp dạy con, anh phản ứng, « làm gì cần phải học việc ấy, ông bà mình ngày xưa có học hành gì vẫn dạy tụi mình tốt đấy thôi ».Trong khi hiện tại anh đang gặp khó khăn trong việc dạy cậu con trai đang teen của mình. Tôi nghĩ chúng ta cần xem lại quan niệm này. Ngày nay muốn hiểu con đòi hỏi cha mẹ phải có phương pháp, phải học cách dạy con . Để dạy con tốt cha mẹ cần nắm được những đặc điểm tâm lý lứa tuổi của con, hiểu con qua từng giai đoạn phát triển của cuộc đời, cha mẹ phải hiểu những khủng hoảng tâm lý lứa tuổi nơi con, phải nhìn nhận vấn đề của con theo sự phù hợp với xu thế xã hội, không áp đặt chuẩn mực cũ của cha mẹ lên con. « Tôi luôn tôn trọng và lắng nghe con, dành nhiều thời gian trò chuyện và chơi với con,  tôi thấy con tôi phát triển rất tốt, nhưng vẫn có những lúc tôi không thể hiểu được con, những nhu cầu và ước muốn của bé là gì ? đôi lúc con có những biểu hiện về cảm xúc và những phản ứng rất lạ trong hành vi của con làm tôi lo lắng, vì tôi không giải mã nổi » Anh Khinh Phong một chuyên gia về Marketing, học viên lớp dạy con ở Hồn Việt chia sẻ.

Nuôi dạy con là một việc không đơn giản đối với các bậc làm cha mẹ. Phải đảm bảo phát triển trên ba bình diện: thể chất, trí tuệ và tình cảm. Để ba bình diện này phát triển đồng đều, các bậc cha mẹ phải quan tâm những yếu tố tâm lý trong cách thức ứng xử, trong những thói quen sinh họat hàng ngày đối với con.

Bình diện thể chất muốn có được chỉ cần chăm sóc bằng dinh dưỡng, nhưng muốn cho bình diện trí tuệ và tình cảm phát triển tốt là một kỳ công, đòi hỏi cha mẹ phải dành thời gian cho con, hiểu những thay đổi nơi con, quan sát và lắng nghe con, nắm được những đặc điểm tâm lý cơ bản trong phát triển tâm lý lứa tuổi của con…thậm chí còn phải hiểu cả những biến cố nào tạo nên những sang chấn tâm lý nơi con để hạn chế,ngăn chặn, phòng ngừa. Khi một con người trưởng thành, triển nở trên ba bình diện, trí tuệ, thể chất và tình cảm, thì mới trọn vẹn.

Sự tập trung vào yếu tố nào trong ba bình diện này cũng cần đúng thời điểm, Đối với con trẻ ở giai đọạn học đường, từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông, cha mẹ  cần đầu tư việc phát triển thể chất cho con, vì ở giai đọan lứa tuổi này, con cần hòan thiện cơ thể về cả chiều cao, cân nặng và cấu trúc khung xương, nếu cha mẹ đầu tư cho con chơi thể thao, bóng rổ, đá banh, bóng chuyền,bơi lội, võ thuật…con sẽ rèn luyện cho mình một thể lực tốt, yếu tố quan trọng hổ trợ cho sự thành công của con trong đọan đời sau này, mà nếu bỏ lỡ sẽ không còn cơ hội để làm lại. Chỉ lo phát triển trí tuệ, Con có một đầu óc uyên bác, nhưng trong một cơ thể èo uột, yếu đuối, oặt ẹo thì cũng không thể làm được điều gì, không thành công lớn được.

Giáo dục gia đình ảnh hưởng quyết định đến nhân cách con

Gia đình là điểm tựa đầu tiên và quan trọng cho mỗi con người, chắc chắn những sang chấn tâm lý từ tuổi thơ sẽ là những cơn sóng ngầm, tàn phá một cách âm thầm tâm hồn mỗi người.

Tâm lý học hiện đại đã minh chứng, tác động giáo dục trong những năm tháng đầu đời có ý nghĩa rất quan trọng trong tiến trình thành nhân của con trẻ. Các nhà tâm lý  trường phái Phân Tâm cho rằng, những năm tháng đầu đời rất quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành và phát triển nhân cách của con, nếu không thiết lập được mối quan hệ Cha- Mẹ – Con  trong giai đoạn này, sẽ để lại di chứng rất lớn trong tâm hồn con trẻ …Trẻ sẽ là một người bị thiếu tình thương không bao giờ bù đắp nỗi, trẻ lớn lên có tâm lý nhút nhát, thiếu tự tin, nhất là những đứa trẻ phải sống xa cha mẹ từ tuổi thơ, những đứa trẻ trong các gia đình ly hôn, đơn thân nuôi con…đều là những đứa trẻ gặp nhiều khó khăn trong thiết lập quan hệ với người khác khi trưởng thành. “Tôi có thể làm cho con trai mọi thứ, nhưng tôi không thể thay thế, bù đắp cho con đủ tình thương, sự dìu dắt của một người cha cho con trai tôi” chị Trang một người mẹ, là học viên của lớp dạy con chia sẻ.

Phương pháp giáo dục tự phát thiếu cơ sớ tâm lý lứa tuổi chắc chắn sẽ để lại di chứng trong tâm hồn con trẻ, lớn lên sống nghi ngờ,co rút, khó khăn trong việc bày tỏ cảm xúc, luôn tự ti, mặc cảm và lệch lạc trong định hướng nhân cách – giao tiếp. Một gia đình mang con tới trong trạng thái bế tắt,

Những kiểu giao tiếp luôn gây hấn, hung hăng làm tắc nghẽn trong tương quan với mọi người, những nhận thức lệch lạc trong tình cảm, những tính cách khó chịu, nghi ngờ, ích kỷ, tiêu cực trong hành xử… là hậu quả của một tuổi thơ đầy tổn thương tâm lý, và là bi kịch lớn nhất của phương pháp giáo dục không phù hợp thời đại.
Ngược lại được đón nhận một phương pháp giáo dục tốt, con cái sẽ trưởng  thành một cách tự tin, sâu sắc, quân bình, có khả năng nhìn nhận và giải quyết tốt mọi vấn đề của cá nhân và cuộc sống, có nhân cách đẹp, tương quan với mọi người dễ dàng và thường thành công trong công việc,hạnh phúc trong tình yêu…Cha mẹ có phương pháp giáo dục tâm lý sẽ cho tuổi thơ con mình được tắm mình trong bầu không khí yêu thương đầm ấm, với ký ức tuổi thơ thần tiên và một nhân cách hoàn hảo trong tương lai, thông qua kỹ năng giao tiếp tự tin, biết cách yêu thương và chia sẻ…

Và  trang bị cho con  khả năng “miễn dịch” tự bảo vệ mình 

Hành trang vào đời quan trọng mà cha mẹ cần gói ghém cho con chính là trang bị một hệ thống giá trị sống chuẩn, một cuộc sống giúp con thấy được ý nghĩa, sâu sắc, khi đó con tự phân biệt đúng sai, điều xấu sự dữ. Tự con sẽ là bộ lọc cho chính mình ngăn ngừa mọi cám dỗ, sa ngã.

Con trẻ ngày nay được sống trong thời đại thông tin, các cháu có thể tiếp cận qua nhiều phương tiện, internet, cha mẹ muốn dạy con phải học cách tiếp cận mọi thông tin, cập nhật kiến thức liên tục mới có thể “nói” cùng ngôn ngữ của con. Đồng thời cũng biết cách ngăn chặn những kênh thông tin không tốt. Trường hợp các cháu sa ngã điều đầu tiên cha mẹ cần làm là xem xét lại chính vai trò làm cha mẹ của mình, thời gian dành cho việc giáo dục con đã đủ chưa, phương pháp giáo dục con đã đúng đắn và phù hợp với tính cách và môi trường sống của đứa con mình chưa? Cha mẹ đã là tấm gương tốt để con noi theo chưa?

Cha mẹ phải dành thời gian để cùng học và chơi với con, đủ để con thiết lập được sự tin cậy và thân tình với cha mẹ, cha mẹ trở thành người bạn lớn của con, để nắm biết định hướng mọi việc cho con, mà hoàn toàn tự nhiên không áp đặt. giúp con khả năng suy nghĩ sâu sắc, hành động trưởng thành, có kỹ năng sống và giải quyết vấn đề tốt.

Nguyễn Thị Tâm

(Bài này đã đăng trên tạp chí “Mẹ Yêu Bé” số 65 ngày 1/8/11)

One Response

  1. Đây là một bài rất hữu ích cho những người sắp hay đang là cha mẹ. Cảm ơn Tâm.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: